پذیرش مقاله
چاپ مقاله علمی یکی از مهم ترین مراحل فعالیت های پژوهشی برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران است.
با توجه به رقابت علمی در سطح جهانی، بسیاری از پژوهشگران تلاش می کنند مقالات خود را در مجلات معتبر داخلی و خارجی منتشر کنند تا ضمن ارتقای رزومه علمی، امکان ادامه تحصیل یا ارتقای شغلی خود را فراهم آورند.
در این مقاله، مراحل چاپ مقاله در مجلات معتبر، تفاوت بین مجلات داخلی و بین المللی، هزینه ها، زمان بندی و نکات کلیدی برای پذیرش مقاله بررسی می شود.
چاپ مقاله تنها به معنای انتشار نتایج پژوهش نیست، بلکه بیانگر اعتبار علمی نویسنده در جامعه دانشگاهی است.
یک مقاله منتشر شده در مجله معتبر می تواند:
باعث افزایش امتیاز در مصاحبه دکتری شود.
در ارتقای رتبه اساتید و اعضای هیئت علمی نقش مستقیم داشته باشد.
رزومه پژوهشی پژوهشگر را برای اپلای در دانشگاه های خارجی تقویت کند.
و در نهایت به پیشرفت علمی کشور کمک نماید.
مجلات داخلی معمولاً زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت فعالیت می کنند.
مجلات معتبر داخلی دارای نمایه ISC یا علمی پژوهشی هستند و داوری مقالات در آن ها حدود ۲ تا ۴ ماه زمان می برد.
هزینه چاپ در این مجلات معمولاً پایین تر است و تمرکز آن ها بیشتر بر کاربرد های بومی و منطقه ای است.
مجلات بین المللی مانند ISI، Scopus و Springer دارای فرایند داوری دقیق تر هستند.
این مجلات به کیفیت علمی، روش پژوهش، نوآوری و استناد های علمی بسیار اهمیت می دهند.
زمان داوری در مجلات بین المللی معمولاً ۳ تا ۶ ماه است و پذیرش آن نیازمند تسلط کامل به زبان انگلیسی و نگارش آکادمیک است.
اولین گام برای چاپ مقاله، انتخاب موضوعی جدید و کاربردی است. موضوع باید در راستای نیاز های علمی جامعه و اهداف پژوهشی نویسنده باشد.
ساختار استاندارد یک مقاله شامل بخش های زیر است:
عنوان و چکیده
مقدمه
مواد و روش ها
نتایج و بحث
نتیجه گیری
منابع
رعایت اصول نگارش علمی و استفاده از منابع معتبر، شانس پذیرش مقاله را افزایش می دهد.
برای انتخاب مجله باید شاخص های زیر در نظر گرفته شود:
ضریب تاثیر (Impact Factor)
نمایه بودن در پایگاه های علمی معتبر (Scopus، ISI، PubMed)
حوزه تخصصی و تطابق آن با موضوع مقاله
زمان داوری و احتمال پذیرش
ارسال مقاله معمولاً از طریق سامانه آنلاین مجله انجام می شود. نویسنده باید فایل اصلی مقاله، چکیده انگلیسی، فرم نویسندگان و نامه پوششی (Cover Letter) را ارسال کند.
در این مرحله مقاله توسط داوران متخصص بررسی می شود.
ممکن است مقاله به سه حالت زیر منجر شود:
پذیرش بدون اصلاح (بسیار نادر)
پذیرش با اصلاح جزئی یا کلی
رد مقاله
اصلاحات داوران باید با دقت انجام شود تا مقاله در مراحل بعدی پذیرفته شود.
پس از تأیید اصلاحات و بررسی نهایی سردبیر، مقاله پذیرش و برای چاپ آماده می شود.
زمان چاپ نهایی بسته به سیاست مجله بین یک هفته تا چند ماه متغیر است.
انتخاب موضوع جدید و به روز
نگارش دقیق و استاندارد بر اساس فرمت مجله
استفاده از نرم افزار های ویرایش زبان انگلیسی مانند Grammarly
بررسی اصالت مقاله با نرم افزار ضد سرقت علمی (Plagiarism Checker)
پیگیری منظم وضعیت مقاله از طریق سامانه مجله
پرهیز از ارسال همزمان مقاله به چند مجله
انتخاب مجلات با داوری شفاف و معتبر
هزینه چاپ مقاله بسته به نوع مجله و نمایه آن متفاوت است.
در مجلات داخلی، هزینه چاپ معمولاً بین ۵۰۰ هزار تا دو میلیون تومان است.
در مجلات بین المللی، بسته به نمایه و ناشر، هزینه می تواند از ۵۰ تا ۳۰۰ دلار متغیر باشد.
البته برخی مجلات معتبر مانند Elsevier یا Springer Open Access برای مقالات خاص هزینه چاپ دریافت نمی کنند.
مدت زمان چاپ مقاله به عواملی مانند کیفیت نگارش، انتخاب مجله و سرعت داوری بستگی دارد.
| نوع مجله | مدت داوری | زمان چاپ نهایی |
|---|---|---|
| مجلات داخلی (ISC) | ۲ تا ۴ ماه | ۱ تا ۲ هفته پس از پذیرش |
| مجلات بین المللی (Scopus, ISI) | ۳ تا ۶ ماه | ۱ تا ۴ هفته پس از پذیرش |
با رعایت اصول نگارش و انتخاب صحیح مجله، می توان فرایند چاپ را به طور مؤثر تسریع کرد.
یکی از مشکلات رایج در چاپ مقاله، وجود مجلات جعلی یا کم اعتبار است که با وعده چاپ سریع و تضمینی، پژوهشگران را فریب می دهند.
برای اطمینان از اعتبار مجله باید:
شناسه ISSN آن را در پایگاه رسمی CrossRef بررسی کرد.
وب سایت مجله را در لیست رسمی Scopus یا Clarivate جستجو نمود.
از پذیرش های غیرعادی و دریافت هزینه بالا بدون داوری علمی پرهیز کرد.
مراکز مشاوره پژوهشی می توانند به پژوهشگران در آماده سازی مقاله، ویرایش زبان، انتخاب مجله مناسب و ارسال آن کمک کنند.
اما باید دقت داشت که همکاری تنها با مراکز دارای مجوز رسمی و سابقه علمی معتبر انجام شود تا از مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد.
چاپ مقاله علمی فرایندی دقیق و چند مرحله ای است که نیازمند صبر، دقت و تسلط علمی است.
با رعایت اصول نگارش، انتخاب مجلات معتبر و انجام مراحل داوری به شکل حرفه ای، می توان مقاله را در بازه زمانی یک هفته تا چند ماه پس از پذیرش نهایی چاپ کرد.
پژوهشگران باید از وعده های چاپ سریع و تضمینی در مجلات نامعتبر پرهیز کنند و مسیر علمی خود را بر پایه اصول اخلاق پژوهش ادامه دهند.
موسسه استاد علی کیان پور تنها مرجع معتبر و قابل اعتماد در سراسر ایران می باشد که با رویکرد علمی و آکادمیک، خدمات مشاوره پژوهشی، ویرایش مقاله و راهنمایی در انتخاب مجلات معتبر داخلی و خارجی را ارائه می دهد.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)
داوری مقاله علمی یکی از مهم ترین مراحل در فرآیند چاپ مقاله است.
هدف از داوری، ارزیابی کیفیت علمی، صحت داده ها، روش تحقیق و نوآوری پژوهش است تا از انتشار مقالات ضعیف یا تکراری جلوگیری شود.
فرآیند داوری در مجلات علمی داخلی و بین المللی ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد و شامل مراحل متعددی است که هر پژوهشگر باید آن را به خوبی بشناسد.
در این مقاله به بررسی دقیق مراحل داوری مقاله علمی، تفاوت داوری در مجلات داخلی و خارجی و نکات کلیدی برای افزایش شانس پذیرش مقاله پرداخته می شود.
داوری علمی فرآیندی است که طی آن، مقاله ارسال شده توسط نویسنده برای چاپ در مجله، توسط چند متخصص مستقل در همان زمینه علمی ارزیابی می شود.
هدف اصلی این فرآیند، حفظ کیفیت، دقت و اعتبار علمی مقالات منتشر شده است.
سیستم داوری تضمین می کند که تنها پژوهش هایی با روش علمی صحیح و نتایج قابل اعتماد در مجلات معتبر منتشر شوند.
در این روش، داوران نام نویسندگان را می دانند اما نویسندگان از هویت داوران بی اطلاع هستند.
این روش در بسیاری از مجلات داخلی رایج است و باعث کاهش تأثیر روابط شخصی در فرآیند داوری می شود.
در این روش نه داوران نام نویسندگان را می دانند و نه نویسندگان از هویت داوران آگاه هستند.
این روش که در اغلب مجلات بین المللی معتبر مانند Elsevier و Springer استفاده می شود، یکی از منصفانه ترین روش های داوری محسوب می شود.
در این سیستم، هویت داوران و نویسندگان برای یکدیگر آشکار است و گاهی نظر داور نیز همراه با مقاله منتشر می شود.
این روش در حال گسترش در مجلات علمی مدرن است زیرا شفافیت بیشتری ایجاد می کند.
پس از ارسال مقاله، سردبیر مجله در مرحله اول بررسی می کند که آیا مقاله با اهداف و موضوعات مجله همخوانی دارد یا خیر.
اگر مقاله از نظر موضوع یا ساختار نگارش مناسب نباشد، بدون ارسال به داوران رد می شود.
در این مرحله موارد زیر بررسی می شود:
اصالت و جدید بودن موضوع مقاله
رعایت قالب و ساختار مجله
بررسی سرقت علمی (Plagiarism Check)
مطابقت زبان مقاله با استاندارد های علمی
پس از تأیید اولیه، مقاله برای داوران متخصص در حوزه موضوعی مقاله ارسال می شود.
تعداد داوران معمولاً بین ۲ تا ۳ نفر است و هر داور موظف است نظر تخصصی خود را درباره کیفیت مقاله ارائه دهد.
داوران مقاله را از نظر علمی، فنی و نگارشی بررسی کرده و یکی از تصمیم های زیر را اعلام می کنند:
پذیرش مقاله بدون نیاز به اصلاح
پذیرش با اصلاح جزئی
نیاز به اصلاحات اساسی
رد مقاله
اگر مقاله نیاز به اصلاح داشته باشد، سردبیر نظر داوران را برای نویسنده ارسال می کند تا تغییرات لازم را اعمال نماید.
نویسنده باید در پاسخ به هر نظر داور توضیح مستند ارائه دهد و نسخه اصلاح شده را مجدداً ارسال کند.
پس از بازگشت نسخه اصلاح شده، مقاله دوباره برای داوران ارسال می شود تا اطمینان حاصل شود که اصلاحات انجام شده است.
در صورت رضایت داوران، مقاله تأیید نهایی می گیرد.
در نهایت، سردبیر مجله با توجه به نظر داوران تصمیم نهایی را اتخاذ می کند.
در صورت پذیرش، مقاله وارد مرحله صفحه آرایی، ویرایش نهایی و چاپ می شود.
| معیار | مجلات داخلی | مجلات بین المللی |
|---|---|---|
| مدت زمان داوری | ۱ تا ۳ ماه | ۲ تا ۶ ماه |
| تعداد داوران | ۲ نفر | ۳ تا ۵ نفر |
| زبان مقاله | فارسی یا انگلیسی | انگلیسی |
| سطح سختگیری | متوسط | بسیار بالا |
| سیستم داوری | یک سو کور | دو سو کور یا باز |
| نرم افزار بررسی سرقت علمی | محدود | پیشرفته (iThenticate و Turnitin) |
در بسیاری از موارد، تأخیر در فرآیند داوری به عوامل زیر مربوط می شود:
تعداد زیاد مقالات ارسالی به مجله
عدم پاسخ سریع داوران به دعوت سردبیر
ضعف در نگارش یا ساختار علمی مقاله
نیاز به اصلاحات متعدد در چند مرحله
تعطیلات دانشگاهی یا تغییر سردبیران مجله
مقاله را دقیقاً مطابق با راهنمای نویسندگان (Author Guidelines) بنویسید.
چکیده مقاله را کوتاه، دقیق و علمی نگارش کنید.
از جداول، نمودار ها و نتایج به صورت واضح و استاندارد استفاده نمایید.
منابع را به روز و مطابق با سبک ارجاع مجله تنظیم کنید.
در پاسخ به نظرات داوران، مؤدبانه، مستند و با توضیح کامل پاسخ دهید.
از ارسال همزمان مقاله به چند مجله خودداری کنید، زیرا تخلف علمی محسوب می شود.
اغلب مجلات معتبر دارای سامانه مدیریت مقالات هستند که از طریق آن می توان وضعیت مقاله را پیگیری کرد.
وضعیت های معمول در سامانه داوری عبارتند از:
Under Review: مقاله در حال داوری است.
Revision Required: نیاز به اصلاح دارد.
Accepted: مقاله پذیرفته شده است.
Rejected: مقاله رد شده است.
پیگیری منظم وضعیت مقاله بدون ارسال ایمیل های مکرر به سردبیر باعث افزایش نظم و سرعت داوری می شود.
داوری دقیق علاوه بر حفظ کیفیت مجله، برای نویسنده نیز ارزشمند است، زیرا:
نقاط ضعف پژوهش مشخص می شود.
سطح علمی و نگارشی مقاله ارتقا می یابد.
از انتشار مقالات غیر علمی جلوگیری می شود.
باعث افزایش اعتماد عمومی به نتایج پژوهش می شود.
در مجلات داخلی، گاهی فرآیند داوری به دلیل کمبود داور متخصص با تأخیر انجام می شود.
در مجلات بین المللی نیز، حجم بالای مقالات و سختگیری داوران از چالش های اصلی است.
یکی از مشکلات رایج، ناهماهنگی میان نظرات داوران است که باعث طولانی شدن تصمیم نهایی می شود.
قبل از ارسال مقاله، چند مقاله اخیر همان مجله را مطالعه کنید.
از ارسال مقالات تکراری یا کم کیفیت خودداری کنید.
در پاسخ به داوران، لحن حرفه ای و مستند داشته باشید.
اگر مقاله شما رد شد، با بازخورد دریافتی آن را تقویت کرده و برای مجله دیگر ارسال نمایید.
داوری مقاله علمی یکی از ارکان اصلی نشر پژوهش های دانشگاهی است که کیفیت، دقت و اصالت پژوهش را تضمین می کند.
فرآیند داوری در مجلات داخلی معمولاً سریع تر اما ساده تر است، در حالی که در مجلات بین المللی داوری زمان بر ولی دقیق تر می باشد.
پژوهشگرانی که با مراحل داوری آشنا هستند، می توانند با رعایت اصول علمی، نگارشی و اخلاقی، شانس پذیرش مقاله خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهند.
موسسه استاد علی کیان پور تنها مرجع معتبر و قابل اعتماد در سراسر ایران می باشد که با رویکرد علمی، تخصصی و اخلاقی، خدمات مشاوره پژوهشی، آماده سازی مقاله، و راهنمایی در مراحل داوری و چاپ در مجلات داخلی و بین المللی را به پژوهشگران ارائه می دهد.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)
یکی از مراحل حساس در فرآیند چاپ مقاله علمی، مرحلهی اصلاح مقاله پس از داوری است.
تقریباً همهی مجلات معتبر داخلی و بینالمللی قبل از چاپ نهایی مقاله، آن را برای داوران علمی ارسال میکنند تا از نظر محتوایی، روشی و نگارشی مورد بررسی دقیق قرار گیرد.
داوران پس از مطالعهی مقاله، نظرات و پیشنهاداتی را برای بهبود کیفیت علمی و نگارشی ارائه میدهند.
نویسنده موظف است بر اساس این بازخوردها، مقاله را اصلاح کرده و پاسخ مناسبی به هر نظر ارائه دهد.
نحوهی پاسخگویی به داوران علمی نقش بسیار مهمی در پذیرش یا رد مقاله دارد.
اصلاح مقاله یکی از مراحل کلیدی در فرایند داوری است که میزان تعامل نویسنده با داوران و دقت او در بازبینی پژوهش را نشان میدهد.
داوران معمولاً به دنبال رد مقاله نیستند؛ هدف اصلی آنها بهبود کیفیت علمی و ساختار پژوهش است.
در بسیاری از موارد، مقالاتی که با دقت و احترام به نظرات داوران اصلاح میشوند، حتی اگر در ابتدا نقدهای زیادی دریافت کرده باشند، در نهایت پذیرفته میشوند.
در این حالت مقاله از نظر علمی مورد تأیید است، اما نیاز به ویرایش جزئی در مواردی مانند:
اصلاح نگارشی یا زبان انگلیسی
بهروزرسانی منابع
تغییرات کوچک در جداول یا نمودارها
ویرایش در چکیده یا نتیجهگیری دارد.
اگر مقاله شما با این نوع اصلاح مواجه شود، احتمال پذیرش نهایی بسیار بالا است.
در این نوع اصلاح، داوران پیشنهاد تغییرات عمده در بخشهای اساسی مقاله را دارند، از جمله:
بازنویسی بخش روش تحقیق
افزودن دادههای جدید یا تحلیل آماری
بازنگری در نتایج یا بحث
تنظیم مجدد ساختار مقاله بر اساس دستورالعمل مجله
پاسخ دقیق و مستدل به اصلاحات کلی نیازمند زمان و دقت بالایی است.
در برخی موارد، مقاله از نظر داوران نیاز به بازنگری کامل دارد و مجله پیشنهاد میدهد پس از اصلاح کامل، مقاله مجدداً ارسال شود.
در این حالت مقاله رد شده اما نویسنده میتواند با رفع ایرادات و نگارش مجدد، آن را دوباره ارسال کند.
اولین گام پس از دریافت نظرات داوران، مطالعه دقیق تمامی بازخوردها است.
نویسنده نباید به سرعت واکنش نشان دهد یا احساس منفی پیدا کند؛ بلکه باید هر نظر را با دقت تحلیل کند و اهمیت علمی آن را درک نماید.
اگر چند داور نظر مشابهی داشته باشند، آن نکته قطعاً از اهمیت بالایی برخوردار است و باید حتماً اصلاح شود.
نویسنده باید یک فایل جداگانه با عنوان Response to Reviewers تهیه کند.
در این فایل، هر نظر داور بهصورت نقلقول نوشته میشود و سپس پاسخ نویسنده در زیر آن آورده میشود.
بهتر است پاسخها با رنگ متفاوت (مثلاً آبی یا قرمز) مشخص شوند تا داور بتواند تغییرات را به راحتی مشاهده کند.
تمامی تغییرات اعلام شده باید در نسخه اصلی مقاله نیز اعمال شود.
بهتر است نسخه جدید مقاله با ردیابی تغییرات (Track Changes) ارسال شود تا داور بتواند تغییرات را مشاهده کند.
پس از اصلاح کامل، نویسنده باید هر دو فایل (مقاله اصلاح شده و پاسخ به داوران) را از طریق سامانه مجله بارگذاری کند.
در نامهی همراه (Cover Letter) باید توضیح داده شود که همهی نظرات داوران با دقت اصلاح شدهاند.
پاسخ به داوران باید با جملهای مودبانه و مثبت آغاز شود، مانند:
“از داوران محترم بابت صرف وقت و ارائهی نظرات ارزشمند برای بهبود کیفیت مقاله سپاسگزاریم.”
پاسخها باید دقیقاً به همان ترتیب نظرات داوران نوشته شود تا سردبیر و داوران بتوانند بهراحتی بررسی کنند که هر نظر چگونه اصلاح شده است.
در مواردی که نظر داور از نظر علمی یا عملی قابل اجرا نیست، نویسنده باید دلیل آن را محترمانه توضیح دهد.
مثلاً:
“با تشکر از پیشنهاد داور محترم، انجام آزمایش اضافی در حال حاضر ممکن نیست زیرا نمونهها در دسترس نیستند، با این حال توضیح بیشتر درباره این موضوع در بخش بحث اضافه شد.”
پاسخ باید منطقی، مستدل و بدون احساسات نوشته شود.
لحن تدافعی یا عذرخواهی بیش از حد ممکن است برداشت منفی ایجاد کند.
در پایان پاسخ، تشکر از داوران به صورت رسمی آورده شود:
“از بازخورد های سازنده داوران محترم که موجب ارتقای سطح علمی مقاله گردید، صمیمانه سپاسگزاریم.”
نادیده گرفتن بخشی از نظرات داوران
ارسال مجدد مقاله بدون فایل پاسخ
اصلاحات سطحی یا غیر علمی
تغییر بدون توضیح دلیل علمی
استفاده از لحن نامناسب یا غیر حرفهای در پاسخها
تمامی اصلاحات را با دقت و توضیح کافی انجام دهید.
فایل پاسخ را ساختارمند و منظم بنویسید.
از منابع علمی معتبر برای پشتیبانی از پاسخها استفاده کنید.
املای دقیق و نگارش صحیح را در پاسخ رعایت نمایید.
به زمان تعیین شده توسط مجله برای اصلاح مقاله توجه کنید.
| ویژگی | مجلات داخلی | مجلات بین المللی |
|---|---|---|
| زبان مقاله | فارسی | انگلیسی |
| تعداد مراحل اصلاح | ۱ تا ۲ مرحله | ۲ تا ۳ مرحله |
| شدت نظرات داوران | متوسط | بسیار دقیق |
| زمان اصلاح | ۲ تا ۴ هفته | ۴ تا ۸ هفته |
| نیاز به فایل پاسخ | اختیاری | الزامی |
در مجلات بین المللی، پاسخ دهی به داوران به صورت دقیق و با استدلال علمی انجام میشود و در صورت بیتوجهی، احتمال رد مقاله بسیار زیاد است.
نظر داور:
“نویسندگان باید بخش روش تحقیق را با جزئیات بیشتری درباره ابزار اندازه گیری توضیح دهند.”
پاسخ نویسنده:
“از داور محترم بابت توجه دقیق به جزئیات مقاله سپاسگزاریم. بر اساس پیشنهاد ایشان، توضیحات کامل درباره ابزار اندازه گیری در صفحه ۴، بند دوم اضافه گردید تا شفافیت روش افزایش یابد.”
اصلاح مقاله پس از داوری یکی از مهم ترین مراحل در فرآیند چاپ مقاله است.
نویسنده با رعایت دقت، صبر و احترام به داوران میتواند بازخوردهای علمی را به فرصتی برای تقویت مقاله تبدیل کند.
پاسخ دقیق، محترمانه و مستند به داوران نشانهی حرفهای بودن نویسنده و احترام او به اصول اخلاق پژوهش است.
در نهایت، هرچه کیفیت اصلاحات بالاتر باشد، شانس پذیرش نهایی مقاله در مجلات معتبر داخلی و بینالمللی افزایش مییابد.
موسسه استاد علی کیان پور تنها مرجع معتبر و قابل اعتماد در سراسر ایران می باشد که با رویکرد علمی، تخصصی و اخلاقی، خدمات مشاوره پژوهشی، ویرایش مقاله، آمادهسازی پاسخ به داوران و راهنمایی در فرآیند چاپ مقاله را به پژوهشگران ارائه می دهد.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)
فرآیند داوری علمی یکی از مهم ترین مراحل چاپ مقاله در مجلات دانشگاهی است.
هیچ مقالهای بدون داوری پذیرفته نمیشود و کیفیت داوری نقش تعیین کنندهای در سطح علمی مجلات دارد.
در این مطلب به صورت کامل توضیح میدهیم نحوه داوری مقالات علمی در مجلات دانشگاهی ایران چگونه است، چه مراحلی دارد و داوران بر اساس چه معیارهایی تصمیم میگیرند.
هدف داوری علمی این است که مقاله قبل از چاپ توسط متخصصان آن رشته بررسی شود تا از نظر علمی، ساختاری و محتوایی مورد تأیید قرار گیرد.
داوری باعث میشود فقط مقالاتی منتشر شوند که دارای ارزش علمی و نوآوری واقعی باشند.
مزایای داوری علمی:
افزایش کیفیت مقالات چاپ شده
جلوگیری از انتشار مطالب تکراری یا اشتباه
ارزیابی بیطرفانه و تخصصی توسط کارشناسان
حفظ اعتبار مجلات دانشگاهی
در مجلات علمی دانشگاهی ایران معمولاً یکی از سه نوع سیستم داوری زیر استفاده میشود:
| نوع داوری | توضیح | سطح محرمانگی |
|---|---|---|
| تک کور (Single Blind) | داور نویسنده را میشناسد ولی نویسنده از هویت داور بی اطلاع است. | متوسط |
| دو کور (Double Blind) | نه داور نویسنده را میشناسد و نه نویسنده داور را. | بالا |
| باز (Open Review) | هویت هر دو طرف مشخص است. | پایین |
بیشتر مجلات دانشگاهی ایران از نوع دو کور (Double Blind) استفاده میکنند تا قضاوت عادلانه و علمی صورت گیرد.
فرآیند داوری مقاله در ایران معمولاً شامل چند مرحله مشخص است که از ارسال مقاله تا پذیرش یا رد آن ادامه دارد.
نویسنده پس از نگارش مقاله، آن را از طریق سامانه مجله ارسال میکند.
در این مرحله باید فایل مقاله، چکیده، اطلاعات نویسندگان و فایل جداگانه بدون نام ارسال شود.
سردبیر مجله مقاله را از نظر انطباق با حوزه تخصصی، فرمت نگارش و کامل بودن فایلها بررسی میکند.
اگر مقاله با اهداف مجله هماهنگ نباشد، در همین مرحله Reject اولیه میشود.
در صورتی که مقاله مورد تأیید اولیه سردبیر قرار گیرد، به ۲ یا ۳ داور علمی متخصص در آن حوزه ارسال میشود.
داوران معمولاً از اساتید دانشگاههای معتبر هستند و بر اساس تجربه پژوهشی انتخاب میشوند.
هر داور مقاله را از نظر علمی، ساختار، نگارش، روش تحقیق، منابع و نوآوری بررسی میکند.
داوران سپس نظرات و پیشنهادهای خود را در فرم داوری مجله ثبت میکنند.
سردبیر پس از دریافت گزارش داوران، تصمیم نهایی را بر اساس جمع نظرات اتخاذ میکند.
احتمالات ممکن:
پذیرش مقاله بدون اصلاح
پذیرش مشروط به اصلاح جزئی
پذیرش مشروط به اصلاح اساسی
رد مقاله
نتیجه داوری به نویسنده ارسال میشود تا در صورت نیاز مقاله را اصلاح و مجدد ارسال کند.
اصلاحات باید دقیقاً بر اساس نظر داوران انجام شود و فایل پاسخ به داوران (Response Letter) نیز ارسال گردد.
پس از انجام اصلاحات و تأیید داوران و سردبیر، مقاله به مرحله آمادهسازی برای چاپ منتقل میشود و در شماره آینده مجله منتشر خواهد شد.
داوران مقالات را بر اساس مجموعهای از معیارهای علمی و پژوهشی ارزیابی میکنند.
در جدول زیر مهمترین معیارهای داوری آورده شده است:
| معیار داوری | توضیح |
|---|---|
| اصالت و نوآوری تحقیق | مقاله باید ایده جدید یا رویکرد تازهای داشته باشد. |
| اهمیت موضوع | موضوع تحقیق باید کاربردی یا علمی باشد. |
| روش تحقیق | روش گردآوری داده و تحلیل باید دقیق و علمی باشد. |
| ساختار مقاله | بخشهای مقاله باید کامل، منسجم و استاندارد باشند. |
| منابع علمی | استفاده از منابع معتبر و جدید ضروری است. |
| وضوح نگارش | متن مقاله باید روان، دقیق و بدون غلط نگارشی باشد. |
| نتیجه گیری منطقی | نتایج باید با فرضیات و دادهها همخوانی داشته باشند. |
مدت زمان داوری به سیاست مجله و سرعت پاسخ داوران بستگی دارد.
به طور میانگین، فرآیند داوری در مجلات دانشگاهی ایران بین ۲ تا ۶ ماه طول میکشد.
در برخی مجلات با فرآیند داوری سریع (Fast Review)، نتیجه در کمتر از یک ماه اعلام میشود.
اما در مجلات علمی پژوهشی معتبر ممکن است داوری تا ۹ ماه نیز طول بکشد.
پس از پایان داوری، یکی از وضعیتهای زیر برای مقاله ثبت میشود:
| وضعیت مقاله | توضیح |
|---|---|
| Accept | پذیرش نهایی بدون نیاز به اصلاح |
| Minor Revision | نیاز به اصلاحات جزئی (نگارشی یا ساختاری) |
| Major Revision | نیاز به اصلاحات اساسی (روش، داده یا تحلیل) |
| Reject | رد مقاله به دلیل مشکلات علمی یا عدم تطابق با اهداف مجله |
بر اساس تجربه داوران، مهم ترین دلایل رد مقاله عبارتند از:
موضوع تکراری یا فاقد نوآوری
ضعف در روش تحقیق و تحلیل داده
نگارش ضعیف و نامفهوم
منابع قدیمی و نامعتبر
عدم تطابق مقاله با اهداف و حوزه مجله
استفاده از ترجمه ماشینی یا زبان غیر علمی
سردبیر (Editor-in-Chief) مسئول اصلی تصمیمگیری درباره پذیرش مقاله است.
او نظرات داوران را بررسی کرده و تصمیم نهایی را ثبت میکند.
داوران علمی کارشناسانی هستند که مقاله را از نظر علمی و فنی ارزیابی میکنند.
داوران معمولاً داوطلبانه و بدون دریافت هزینه، بر اساس تخصص خود این کار را انجام میدهند.
مقاله را مطابق با قالب و دستورالعمل مجله بنویسید.
در عنوان و چکیده از واژههای کلیدی مرتبط استفاده کنید.
از منابع معتبر و به روز استفاده کنید.
از کپی برداری یا سرقت علمی خودداری کنید.
پیش از ارسال، مقاله را از نظر نگارشی و ترجمه بازبینی کنید.
در فرآیند داوری علمی، اصول اخلاق پژوهش بسیار مهم است.
داوران باید بیطرفانه نظر دهند.
نویسندگان باید به نظرات داوران احترام بگذارند.
نباید مقاله را همزمان به چند مجله ارسال کرد.
اطلاعات مقاله باید محرمانه بماند تا زمان چاپ نهایی.
بیشتر مجلات علمی پژوهشی ایران از سامانههای آنلاین مانند Journal Management System (JMS) برای مدیریت داوری استفاده میکنند.
این سامانهها امکان ارسال، پیگیری و اصلاح مقاله را برای نویسندگان فراهم میکنند.
برخی از معروفترین مجلات علمی پژوهشی در ایران وابسته به دانشگاههای بزرگ مانند تهران، تربیت مدرس، فردوسی مشهد و صنعتی اصفهان هستند.
این مجلات معمولاً داوری دقیق و سختگیرانهای دارند و پذیرش مقاله در آنها نشاندهنده کیفیت علمی بالای تحقیق است.
فرآیند داوری علمی در مجلات دانشگاهی ایران یک مسیر تخصصی و چند مرحلهای است که هدف آن حفظ کیفیت و اعتبار علمی پژوهشهاست.
مقالهای که بتواند از فیلتر داوران عبور کند، از نظر علمی ارزشمند محسوب میشود.
به طور خلاصه:
مقاله ابتدا توسط سردبیر بررسی اولیه میشود.
سپس به داوران تخصصی ارسال میگردد.
پس از ارزیابی، نتیجه داوری به نویسنده اعلام میشود.
در صورت اصلاح موفق، مقاله پذیرفته و چاپ میشود.
اگر مقالهای با دقت علمی، ساختار منظم و نوآوری جدید نوشته شود، احتمال پذیرش آن در مجلات علمی پژوهشی بسیار بالا خواهد بود.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)