پژوهش در ایران
در سال های اخیر، آموزش عالی ایران شاهد جهشی چشمگیر در عرصه علم و فناوری بوده است. دانشگاه های کشور توانسته اند با گسترش فعالیت های پژوهشی، افزایش کیفیت آموزش و تقویت همکاری های بین المللی، رشد قابل توجهی در رتبه بندی های جهانی کسب کنند.
بر اساس گزارش جدید نظام های QS، تایمز (THE) و شانگهای (ARWU) در سال 2025، چند دانشگاه ایرانی بیشترین رشد رتبه علمی را در میان دانشگاه های منطقه داشته اند.
در این مقاله به بررسی دقیق دانشگاه هایی می پردازیم که توانسته اند جایگاه خود را در نظام های رتبه بندی جهانی ارتقا دهند و نقش مهمی در افزایش اعتبار علمی ایران ایفا کنند.
افزایش رتبه علمی دانشگاه ها نتیجه مجموعه ای از عوامل آموزشی، پژوهشی و مدیریتی است. در نظام های بین المللی، شاخص های زیر به عنوان معیار های رشد علمی شناخته می شوند:
انتشار مقالات با کیفیت در مجلات بین المللی ISI و Scopus از عوامل اصلی ارتقای رتبه علمی است.
افزایش تعداد استناد به مقالات اعضای هیئت علمی، نشان دهنده تاثیر گذاری علمی دانشگاه در سطح جهانی است.
دانشگاه هایی که با مراکز تحقیقاتی خارجی پروژه های مشترک دارند، معمولاً رشد رتبه سریعتری را تجربه می کنند.
حضور نخبگان در دانشگاه باعث افزایش کیفیت پژوهش و در نتیجه رشد جایگاه علمی می شود.
ثبت اختراعات و فعالیت های فناورانه در حوزه های هوش مصنوعی، انرژی و زیست فناوری نیز در رتبه بندی های جهانی مؤثر است.
دانشگاه صنعتی شریف همچنان پیشتاز رشد علمی در کشور است.
در رتبه بندی QS 2025 این دانشگاه نسبت به سال گذشته ۳۰ رتبه صعود داشته و در بازه 470 تا 500 جهانی قرار گرفته است.
افزایش تعداد مقالات بین المللی، پروژه های مشترک با صنعت و جذب نخبگان از دلایل رشد این دانشگاه است.
دانشگاه تهران در رتبه بندی تایمز 2025 رشد چشمگیری داشته و از بازه 700 جهانی به 600 جهانی ارتقا یافته است.
این دانشگاه با افزایش همکاری های بین رشته ای، انتشار مقالات در حوزه علوم انسانی و کشاورزی و افزایش تعاملات بین المللی توانسته جایگاه خود را بهبود دهد.
دانشگاه امیرکبیر نیز با جهشی قابل توجه، از رتبه 750 جهانی در سال گذشته به حدود 700 جهانی رسیده است.
این دانشگاه در رشته های مهندسی شیمی، عمران و فناوری نانو رشد بالایی داشته و در شاخص پژوهش در میان دانشگاه های خاورمیانه در رتبه سوم قرار گرفته است.
دانشگاه تربیت مدرس به عنوان مرکز اصلی تحصیلات تکمیلی در ایران، در رتبه بندی تایمز سال 2025 بیش از ۵۰ پله صعود داشته است.
رشد مقالات دکتری، پژوهش های مشترک بین رشته ای و افزایش استناد علمی از عوامل مؤثر در این پیشرفت بوده است.
دانشگاه علوم پزشکی تهران در حوزه سلامت و پزشکی پیشرفت چشمگیری داشته و در رتبه بندی جهانی QS از بازه 450 به 400 جهانی ارتقا یافته است.
پژوهش های نوین در زمینه ژنتیک، داروسازی و اپیدمیولوژی از عوامل اصلی رشد علمی این دانشگاه است.
دانشگاه علم و صنعت در رتبه بندی شانگهای، نسبت به سال گذشته بیش از 70 پله رشد داشته و در بازه 900 جهانی قرار گرفته است.
توسعه پروژه های صنعتی، ارتباط با بخش خصوصی و تقویت مراکز تحقیقاتی از دلایل این پیشرفت است.
دانشگاه شیراز نیز با ارتقای شاخص های پژوهشی و افزایش سطح آموزش در رشته های کشاورزی و علوم انسانی، رشد قابل توجهی در رتبه جهانی داشته است.
این دانشگاه با توسعه پروژه های بین المللی و افزایش مقالات علمی، در رتبه بندی جهانی QS 2025 رشد محسوسی نشان داده است.
در سال های اخیر، دولت و وزارت علوم بودجه قابل توجهی برای توسعه پژوهش و فناوری در دانشگاه ها اختصاص داده اند.
دانشگاه های ایران با امضای تفاهم نامه های مشترک با دانشگاه های اروپایی و آسیایی توانسته اند در پروژه های جهانی حضور یابند.
ایجاد مراکز نوآوری در دانشگاه ها باعث شده تحقیقات دانشگاهی به سمت تجاری سازی پیش برود.
توجه بیشتر به کیفیت به جای کمیت مقالات باعث شده پژوهش های ایرانی در مجلات با ضریب تاثیر بالا منتشر شوند.
رشته هایی مانند مهندسی پزشکی، علوم داده و هوش مصنوعی در رشد علمی دانشگاه های ایران نقش مهمی ایفا کرده اند.
در مقایسه با کشور های عربستان، ترکیه و امارات، دانشگاه های ایران در سال 2025 رشد سریع تری در رتبه بندی جهانی داشته اند.
دانشگاه های صنعتی شریف، تهران و تربیت مدرس از نظر رشد علمی، در میان ۱۰ دانشگاه برتر خاورمیانه قرار دارند.
افزایش جایگاه علمی دانشگاه های ایران نه تنها موجب ارتقای اعتبار بین المللی کشور می شود، بلکه زمینه ساز:
جذب سرمایه گذاری خارجی در بخش آموزش
افزایش تبادل علمی و فرهنگی
بهبود موقعیت دانشجویان ایرانی در مهاجرت تحصیلی
توسعه اقتصاد دانش بنیان
خواهد بود.
مهاجرت نخبگان به دلیل کمبود امکانات پژوهشی
محدودیت منابع مالی و تجهیزات آزمایشگاهی
ضعف در ارتباط پایدار با صنعت
دشواری در انتشار مقالات در مجلات سطح بالا
نیاز به افزایش برنامه های پژوهش محور
سرمایه گذاری پایدار در پژوهش و فناوری
تشویق به تولید علم کاربردی و بین رشته ای
افزایش همکاری با دانشگاه های معتبر جهانی
توسعه سیستم پاداش برای پژوهشگران برتر
بهبود زیرساخت های دیجیتال و آزمایشگاهی
بر اساس آخرین رتبه بندی جهانی سال 2025، دانشگاه های ایران در مسیر رشد علمی پایداری قرار گرفته اند.
دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران، امیرکبیر، تربیت مدرس و علوم پزشکی تهران بیشترین رشد را در شاخص های پژوهشی و بین المللی داشته اند.
این پیشرفت نتیجه تلاش مستمر اساتید، دانشجویان و سیاست های علمی کشور است که ایران را به یکی از قدرت های علمی خاورمیانه تبدیل کرده است.
اگر روند فعلی ادامه یابد، انتظار می رود در آینده نزدیک دانشگاه های ایرانی در میان 200 دانشگاه برتر جهان حضور پیدا کنند.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)
چاپ مقاله علمی یکی از شاخص های اصلی در سنجش فعالیت های پژوهشی اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.
اما بسیاری از پژوهشگران هنگام انتخاب مجله مناسب برای چاپ مقاله، با سه عنوان پر تکرار روبه رو می شوند: ISI، Scopus و ISC.
شناخت تفاوت میان این سه نوع نمایه علمی برای انتخاب صحیح مجله و ارتقای رزومه پژوهشی اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله به زبان ساده و دقیق توضیح داده می شود که تفاوت چاپ مقاله در مجلات ISI، Scopus و ISC چیست، چه معیار هایی برای ارزیابی دارند، و چاپ مقاله در هر کدام چه مزایا و چالش هایی دارد.
پیش از بررسی تفاوت ها، لازم است بدانیم منظور از نمایه (Indexing) چیست.
نمایه به پایگاه داده ای گفته می شود که مجلات علمی معتبر را شناسایی، ارزیابی و در فهرست خود قرار می دهد.
در واقع، وقتی گفته می شود یک مقاله در مجله ISI چاپ شده است، یعنی آن مجله توسط پایگاه ISI مورد تأیید و نمایه گذاری قرار گرفته است.
نمایه ها اعتبار علمی مجلات را تعیین می کنند و هر چه نمایه معتبر تر باشد، چاپ مقاله در آن ارزش علمی بالاتری دارد.
پایگاه ISI که امروزه با نام Web of Science (WoS) شناخته می شود، قدیمی ترین و معتبر ترین پایگاه علمی جهان است.
این پایگاه توسط شرکت Clarivate Analytics اداره می شود و فقط مجلاتی را نمایه می کند که از نظر کیفیت پژوهش، داوری علمی و استناد، در بالاترین سطح علمی قرار دارند.
مجلات ISI در سه سطح تقسیم می شوند:
Science Citation Index Expanded (SCIE)
Social Science Citation Index (SSCI)
Arts & Humanities Citation Index (AHCI)
پایگاه Scopus یکی از بزرگ ترین پایگاه های استنادی جهان است که توسط ناشر علمی Elsevier اداره می شود.
Scopus هزاران مجله علمی از سراسر دنیا را در رشته های مختلف نمایه کرده و با معیار های کمی مانند CiteScore، SJR و SNIP کیفیت آن ها را ارزیابی می کند.
پایگاه ISC (Islamic World Science Citation Center) تنها نمایه بین المللی است که در منطقه خاورمیانه و با هدف ارزیابی مجلات علمی جهان اسلام ایجاد شده است.
مرکز ISC در ایران و زیر نظر وزارت علوم فعالیت دارد و مجلات فارسی، عربی و انگلیسی منطقه را نمایه می کند.
ISI معتبر ترین نمایه در جهان است و چاپ مقاله در آن بیشترین امتیاز علمی را دارد.
Scopus در سطح جهانی بسیار معتبر است و از نظر گستره پوشش، حتی از ISI مجلات بیشتری را شامل می شود.
ISC در سطح منطقه ای (کشور های اسلامی و خاورمیانه) اعتبار دارد و بیشتر برای چاپ مقالات داخلی و فارسی مناسب است.
مجلات ISI معمولاً دارای فرآیند داوری طولانی (۳ تا ۶ ماه) و بسیار دقیق هستند.
مجلات Scopus نیز داوری علمی دقیق دارند اما معمولاً فرآیند آن سریع تر از ISI است.
مجلات ISC در مقایسه با دو پایگاه دیگر داوری ساده تری دارند و پذیرش آن ها راحت تر است.
در مجلات ISI و Scopus، زبان رسمی انتشار انگلیسی است.
در مجلات ISC، مقالات به زبان فارسی، عربی و انگلیسی منتشر می شوند.
برخی مجلات ISI و Scopus، مخصوصاً مجلات دسترسی آزاد (Open Access)، هزینه چاپ دریافت می کنند.
در مجلات ISC، معمولاً هزینه چاپ کمتر یا حتی رایگان است.
| نوع مجله | زمان داوری | زمان چاپ نهایی | سطح اعتبار |
|---|---|---|---|
| ISI | ۳ تا ۶ ماه | ۱ تا ۲ ماه | بسیار بالا |
| Scopus | ۲ تا ۴ ماه | ۲ تا ۳ هفته | بالا |
| ISC | ۱ تا ۲ ماه | ۱ تا ۳ هفته | متوسط |
بالاترین امتیاز در مصاحبه دکتری و ارتقای مرتبه علمی
افزایش اعتبار پژوهشی در سطح بین المللی
فرصت همکاری علمی با پژوهشگران برتر جهان
امکان استفاده از امتیاز آن در اپلای برای تحصیل در خارج از کشور
گستردگی بیشتر در رشته ها و حوزه های علمی
سرعت مناسب در فرآیند داوری و چاپ
ارزیابی مستمر و دقیق کیفیت مقالات
پذیرش علمی در دانشگاه های معتبر آسیایی و اروپایی
مناسب برای مقالات فارسی و موضوعات بومی
داوری سریع و هزینه کمتر
امتیاز مثبت در مصاحبه های شغلی داخلی
نمایه سازی رسمی توسط وزارت علوم ایران
به وب سایت رسمی Clarivate مراجعه کنید و در بخش “Master Journal List” نام مجله را جستجو نمایید.
اگر مجله در این فهرست وجود دارد، نمایه ISI دارد.
در سایت Scopus.com وارد بخش “Sources” شوید و با وارد کردن نام یا ISSN مجله، وضعیت آن را بررسی کنید.
در پایگاه ISC.gov.ir می توانید نام مجله را جستجو کرده و از اعتبار آن مطمئن شوید.
| شاخص | ISI | Scopus | ISC |
|---|---|---|---|
| ضریب تاثیر (Impact Factor) | دارد | ندارد (معادل آن CiteScore) | ندارد |
| CiteScore | ندارد | دارد | ندارد |
| SNIP و SJR | ندارد | دارد | ندارد |
| استناد منطقه ای | ندارد | دارد | دارد (در کشورهای اسلامی) |
برای دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، انتخاب نوع مجله باید با توجه به هدف نهایی انجام شود.
اگر هدف اپلای و ادامه تحصیل در خارج از کشور است، چاپ مقاله در ISI یا Scopus پیشنهاد می شود.
اگر هدف ارتقای رتبه علمی در داخل کشور یا چاپ مقاله فارسی است، مجلات ISC گزینه مناسبی خواهند بود.
بررسی هدف پژوهش و سطح علمی مقاله
تعیین اولویت بین سرعت چاپ و اعتبار علمی
پرهیز از مجلات جعلی یا غیر نمایه شده
اطمینان از اصالت DOI و ISSN مجله
استفاده از پایگاه های رسمی برای تأیید نمایه
در سال های اخیر، برخی مجلات جعلی با عنوان ISI یا Scopus اقدام به دریافت هزینه از پژوهشگران کرده اند.
برای پیشگیری از این مشکل باید:
همیشه لینک مجله را در پایگاه رسمی نمایه بررسی کنید.
از ارسال مقاله به مجلاتی که وعده چاپ فوری یا تضمینی می دهند خودداری کنید.
مشاوره چاپ مقاله را فقط از مراکز معتبر علمی دریافت نمایید.
تفاوت چاپ مقاله در مجلات ISI، Scopus و ISC در سطح اعتبار علمی، زمان داوری، زبان انتشار و نوع نمایه است.
ISI معتبر ترین نمایه جهانی، Scopus جامع ترین و گسترده ترین پایگاه علمی، و ISC معتبر ترین نمایه منطقه ای در جهان اسلام است.
انتخاب صحیح میان این سه نوع مجله باید بر اساس هدف پژوهشگر، نوع مقاله و زمان مورد نظر برای چاپ انجام شود.
در نهایت، رعایت اصول نگارش علمی و ارسال مقاله به مجلات معتبر، مسیر رشد علمی و پژوهشی را تسهیل می کند.
موسسه استاد علی کیان پور تنها مرجع معتبر و قابل اعتماد در سراسر ایران می باشد که با رویکرد تخصصی، اخلاقی و علمی، خدمات مشاوره پژوهشی، انتخاب مجله مناسب و راهنمایی در فرآیند چاپ مقاله در مجلات ISI، Scopus و ISC را به پژوهشگران سراسر کشور ارائه می دهد.
انجام رساله با مدیریت استاد علی کیان پور
تلفن مشاوره 09199631325 و 09353132500 می باشد (پایان نامه و مقاله)